آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 14، شماره 1 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران- در دست انتشار 1405 )
جلد 14 شماره 1 صفحات 84-71 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Research code: 405000025
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Ghanbary Sartang A, Safarpour Khotbesara N, Rahimi Z, Abedi M, Hossainian H, Poursadeghiyan M. A Narrative Review on the Role of Green Ergonomics and Ecological Ergonomics in Achieving Zero Waste; No to Chemical Waste. Iran J Ergon 2026; 14 (1) :71-84
URL: http://journal.iehfs.ir/article-1-1140-fa.html
URL: http://journal.iehfs.ir/article-1-1140-fa.html
قنبری سرتنگ ایوب، صفرپور خطبهسرا نگار، رحیمی زهرا، عابدی محبوبه، حسینیان حجتاله، پورصادقیان محسن. مروری روایتی بر نقش ارگونومی سبز و ارگونومی بومشناسی در تحقق پسماند صفر؛ نه به پسماند شیمیایی. مجله ارگونومی. 1405; 14 (1) :71-84
ایوب قنبری سرتنگ1 
، نگار صفرپور خطبهسرا2 ، زهرا رحیمی3 ، محبوبه عابدی4 ، حجتاله حسینیان*5 ، محسن پورصادقیان6
، نگار صفرپور خطبهسرا2 ، زهرا رحیمی3 ، محبوبه عابدی4 ، حجتاله حسینیان*5 ، محسن پورصادقیان6
1- گروه سلامت کار، معاونت بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی آبادان، آبادان، ایران
2- گروه مهندسی بهداشت حرفهای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
3- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، ایران
4- گروه مهندسی محیطزیست ـ آلودگی هوا، دانشگاه آزاد اسلامی تهران غرب، تهران، ایران
5- گروه شیمی کاربردی، دانشکده نفت و گاز گچساران، دانشگاه یاسوج، گچساران، ایران ،HojatollahHossainian@gmail.com
6- گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران و مرکز تحقیقات تعیینکنندههای اجتماعی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران
2- گروه مهندسی بهداشت حرفهای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
3- کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، ایران
4- گروه مهندسی محیطزیست ـ آلودگی هوا، دانشگاه آزاد اسلامی تهران غرب، تهران، ایران
5- گروه شیمی کاربردی، دانشکده نفت و گاز گچساران، دانشگاه یاسوج، گچساران، ایران ،
6- گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران و مرکز تحقیقات تعیینکنندههای اجتماعی سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران
چکیده: (2064 مشاهده)
اهداف: مدیریت نادرست پسماند به عنوان یکی از عوامل اصلی تخریب محیط زیست، نیازمند رویکردهای نوینی مانند پسماند صفر، ارگونومی سبز و ارگونومی بومشناسی است. این مطالعه با تکیه بر چهارچوب استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ (Deutsches Institut für Normung ۹۱۴۳۶)، نقش رویکردهای نوین را در تحقق سیستمهای مدیریت پسماند پایدار و کاهش آثار منفی محیطزیستی بررسی میکند.
روش کار: این مطالعه مروری روایتی از طریق جستجوی نظاممند در پایگاه های اطلاعاتی بینالمللی (PubMed، Google Scholar، Scopus، ScienceDirect و Web of Science) و پایگاههای اطلاعاتی فارسی (SID، Magiran IranMedex وIranDoc)، برای مقالات منتشرشده از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. استراتژی جستجو شامل ترکیبی از کلمات کلیدی بود و مقالات براساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. سپس دادههای استخراج شده از طریق تحلیل موضوعی طبقهبندی و شفافسازی شدند.
یافتهها: براساس مطالعات انجام شده، ارگونومی سبز از طریق طراحی پایدار محصولات و فرایندها برکاهش پسماند در مبدأ و افزایش بازیافت مؤثر است و با مرحله پیشگیری در چهارچوب استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ همسو است. همچنین، ارگونومی بومشناسی با تحلیل تعاملات انسان و محیطزیست، بستری سیستمی برای تحقق پسماند صفر با تأکید بر ابعاد فنی، اجتماعی و زیستمحیطی فراهم میکند، به طوری که با تلفیق این دو رویکرد در قالب استاندارد مذکور، مسیری مؤثر به سوی اقتصاد چرخهای و مدیریت پایدار پسماند ترسیم میشود.
نتیجهگیری: تحقق پسماند صفر مستلزم یکپارچهسازی سه رکن اصلی ارگونومی سبز، ارگونومی بومشناسی و چهارچوب اجرایی استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ است. این ادغام نه تنها کاهش پسماند و حفظ منابع را بههمراه دارد، بلکه سلامت انسان و پایداری محیطی را نیز ارتقا میدهد. برای نهادینه کردن این رویکرد، گسترش پژوهشهای بینرشتهای، گنجاندن اصول آن در سیاستگذاریها و سرمایهگذاری بر آموزش و فرهنگسازی میان تمام ذینفعان ضروری است.
روش کار: این مطالعه مروری روایتی از طریق جستجوی نظاممند در پایگاه های اطلاعاتی بینالمللی (PubMed، Google Scholar، Scopus، ScienceDirect و Web of Science) و پایگاههای اطلاعاتی فارسی (SID، Magiran IranMedex وIranDoc)، برای مقالات منتشرشده از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ انجام شد. استراتژی جستجو شامل ترکیبی از کلمات کلیدی بود و مقالات براساس معیارهای ورود و خروج انتخاب شدند. سپس دادههای استخراج شده از طریق تحلیل موضوعی طبقهبندی و شفافسازی شدند.
یافتهها: براساس مطالعات انجام شده، ارگونومی سبز از طریق طراحی پایدار محصولات و فرایندها برکاهش پسماند در مبدأ و افزایش بازیافت مؤثر است و با مرحله پیشگیری در چهارچوب استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ همسو است. همچنین، ارگونومی بومشناسی با تحلیل تعاملات انسان و محیطزیست، بستری سیستمی برای تحقق پسماند صفر با تأکید بر ابعاد فنی، اجتماعی و زیستمحیطی فراهم میکند، به طوری که با تلفیق این دو رویکرد در قالب استاندارد مذکور، مسیری مؤثر به سوی اقتصاد چرخهای و مدیریت پایدار پسماند ترسیم میشود.
نتیجهگیری: تحقق پسماند صفر مستلزم یکپارچهسازی سه رکن اصلی ارگونومی سبز، ارگونومی بومشناسی و چهارچوب اجرایی استاندارد DIN ۹۱۴۳۶ است. این ادغام نه تنها کاهش پسماند و حفظ منابع را بههمراه دارد، بلکه سلامت انسان و پایداری محیطی را نیز ارتقا میدهد. برای نهادینه کردن این رویکرد، گسترش پژوهشهای بینرشتهای، گنجاندن اصول آن در سیاستگذاریها و سرمایهگذاری بر آموزش و فرهنگسازی میان تمام ذینفعان ضروری است.
نوع مطالعه: مروری |
موضوع مقاله:
سایر موارد
دریافت: 1404/12/12 | پذیرش: 1405/1/5 | انتشار الکترونیک: 1405/1/5
دریافت: 1404/12/12 | پذیرش: 1405/1/5 | انتشار الکترونیک: 1405/1/5
فهرست منابع
1. Maleki Roveshti M, Khajehnasiri G, Akhlaghi Pirposhteh E, Amanat N, Salehi Sahlabadi A, Vatani J, et al.A systematic review on the climate and ecosystem change associated with the COVID-19 epidemic: global challenges. AJEHE. 2022; 9(2):117-123. [DOI:10.34172/ajehe.2022.4209]
2. Akhlaghi Pirposhteh E, Mishmast M, Miri A, Babaei Pouya A, Panahian A, Khammar A, et al. Biocentric and Life Course Perspectives on Risk Perception of COVID-19 and Climate Change: A Narrative Review. SJMS.2026;12(1):42-46.
3. Khlaghi Pirposhteh E, Ghasemian MH, Hosseinpour R, Ahmadinezhad P, Hamidzadeh Arbabi Y, Aminizadeh M, et al. A Content analysis of People's Perception of Climate Change and Its Relationship with Flooding in Parts of Northwestern Iran. Health Emerg Disasters Q. Forthcoming 2026.11 [DOI:10.32598/hdq.2026.406.5]
4. Esmaeili S V, Alboghobeish A, Salehi Sahlabadi A, Poursadeghiyan M. Impact of Climate Change on Public Health in Iran: A Systematic Review. Health Emerg Disasters Q. 2024; 10(1):3-20 [DOI:10.32598/hdq.10.1.374.1]
5. Mohsenian A, Esmaeili SV, Alboghobeish A, Poursadeghiyan M, Shahsavani A, Salehi Sahlabadi A. Climate Change and Its Implications for Occupational Health and Safety: A Comprehensive Systematic Review. Health Emerg Disasters Q. Forthcoming 2026. [DOI:10.32598/hdq.2026.435.3]
6. Majeed MT, Ozturk I. Environmental degradation and population health outcomes: a global panel data analysis. Environ Sci Pollut Res Int. 2020;27(13):15901-15911. [DOI:10.1007/s11356-020-08167-8] [PMID]
7. Larsen B. Cost of environmental damage: A socio-economic and environmental health risk assessment. Minist Environ Hous Land Dev. 2004.
8. PBES W. Intergovernmental science-policy platform on biodiversity and ecosystem services. Summary for policy makers of the global assessment report on biodiversity and ecosystem services of the intergovernmental science-policy platform on biodiversity and ecosystem services IPBES Secretariat, Bonn, Germany. 2019.
9. Dasgupta P, Treasury H. The economics of biodiversity: the Dasgupta review. Odisha Econ J. 2022;54(2):170-6.
10. Porsadeqiyan M, Askari A, Pirposhteh E A, Sahlabadi A S, Amanat N. Social Inequalities of Climate Change With a Regional and Global Approach. Health Emerg Disasters Q. 2023;8(4):219-222. [DOI:10.32598/hdq.8.4.406.3]
11. Khasanova S, Alieva E, Shemilkhanova A. Environmental pollution: types, causes and consequences. BIO Web of Conf. 2023;63:07014. [DOI:10.1051/bioconf/20236307014]
12. Bisht A, Kamboj N, Kamboj V, Bisht A. A review on the role of emerging anthropogenic activities in environmental degradation and emphasis on their mitigation. Arch Agric Environ Sci. 2020;5(3):419-25. [DOI:10.26832/24566632.2020.0503025]
13. Jacob JM, Karthik C, Saratale RG, Kumar SS, Prabakar D, Kadirvelu K, Pugazhendhi A. Biological approaches to tackle heavy metal pollution: A survey of literature. J Environ Manag. 2018;217:56 70. [DOI:10.1016/j.jenvman.2018.03.077] [PMID]
14. Sun Y, Lan J, Du Y, Li Z, Liao X, Du D, et al. Efficient removal of heavy metals by synergistic actions of microorganisms and waste molasses. Bioresour Technol. 2020;302:122797. [DOI:10.1016/j.biortech.2020.122797] [PMID]
15. Feng M, Zhang P, Zhou HC, Sharma VK. Water stable metal organic frameworks for aqueous removal of heavy metals and radionuclides: A review. Chemosphere. 2018. [DOI:10.1016/j.chemosphere.2018.06.114] [PMID]
16. Bali M, Tlili H. Removal of heavy metals from wastewater using infiltration percolation process and adsorption on activated carbon. Int J Environ Sci Technol. 2019;16(1):249-258. [DOI:10.1007/s13762-018-1663-5]
17. Ates N, Uzal N. Removal of heavy metals from aluminum anodic oxidation wastewaters by membrane filtration. Environ Sci Pollut Res. 2018 ;25(22):22259-22272. [DOI:10.1007/s11356-018-2345-z] [PMID]
18. Vishwakarma V, Ramachandran D. Green concrete mix using solid waste and nanoparticles as alternatives - A review. Constr Build Mater. 2018;162:96 103. [DOI:10.1016/j.conbuildmat.2017.11.174]
19. Tian X, Song Y, Shen Z, Zhou Y, Wang K, Jin X et al. A comprehensive review on toxic petrochemical wastewater pretreatment and advanced treatment. J Clean Prod. 2019;245(6):118692. [DOI:10.1016/j.jclepro.2019.118692]
20. Naseem T, Waseem M. A comprehensive review on the role of some important nanocomposites for antimicrobial and wastewater applications. Int J Environ Sci Technol. 2021. [DOI:10.1007/s13762-021-03256-8]
21. Du W, Chen L, Wang H, Shan Z, Zhou Z, Li W, et al. Deciphering urban traffic impacts on air quality by deep learning and emission inventory. J Environ Sci. 2023;124:745 757. [DOI:10.1016/j.jes.2021.12.035] [PMID]
22. Seifi M, Niazi S, Johnson G, Nodehi V, Yunesian M. Exposure to ambient air pollution and risk of childhood cancers: A population based study in Tehran, Iran. Sci Total Environ. 2019;646:105 110. [DOI:10.1016/j.scitotenv.2018.07.219] [PMID]
23. Dong Y, Jiang X, Ren M, Yuan J. Environmental implications of China's wind coal combined power generation system. Resour Conserv Recycl. 2019;142:24 33. [DOI:10.1016/j.resconrec.2018.11.012]
24. Yuan T H, Ke D Y, Wang JE H, Chan C C. Associations between renal functions and exposure of arsenic and polycyclic aromatic hydrocarbon in adults living near a petrochemical complex. Environ Pollut. 2020;256:113457. [DOI:10.1016/j.envpol.2019.113457] [PMID]
25. Fajrina N, Tahir M. A critical review in strategies to improve photocatalytic water splitting towards hydrogen production. Int J Hydrogen Energy. 2018. [DOI:10.1016/j.ijhydene.2018.10.200]
26. Budjav B. Evaluation of environmental pollution and waste management strategies on the ecosystem. J Enterp Bus Intell. 2022;2(4):223-34. [DOI:10.53759/5181/JEBI202202022]
27. Baldé CP, Kuehr R, Yamamoto T, McDonald R, D'Angelo E, Althaf S, et al. Global e-waste monitor 2024. IUT 2024.
28. Widmer R, Oswald-Krapf H, Sinha-Khetriwal D, Schnellmann M, Böni H. Global perspectives on e-waste. Environ Impact Assess Rev. 2005;25(5):436-58. [DOI:10.1016/j.eiar.2005.04.001]
29. Shankara S, Prakash BN, Sivapullaiah P. Removal efficiencies of iron from different soils during different processes of electro-kinetic extraction. Poll Res. 2016;3:97-105.
30. Mohajan HK. Waste management strategy to save environment and improve safety of humanity. Front Manage Sci. 2025;4(2):74-81. [DOI:10.56397/FMS.2025.03.05]
31. Jelonek D, Walentek D. Exemplifying the Zero Waste Concept in smart cities. Econ Environ. 2022;81(2):40-57. [DOI:10.34659/eis.2022.81.2.462]
32. Awogbemi O, Kallon DVV, Bello KA. Resource recycling with the aim of achieving zero-waste manufacturing. Sustainability. 2022;14(8):4503. [DOI:10.3390/su14084503]
33. Zhao Y, Zhang J, Zhao K, Li S, Duan X. Coupling system dynamics with emergy analysis to achieve China's zero-waste city goals: A metabolic perspective. J Clean Prod. 2025;497:145178. [DOI:10.1016/j.jclepro.2025.145178]
34. Chiang P-C, Ma H-w, Wen L, Lin C-h. Reduction, Reuse, Recycling, Recovery, Redesign. Springer. 2024: 255-85. [DOI:10.1007/978-981-99-9676-6_11]
35. Glatz D, Grede S, Ziessow A. 8.3 Digitization of Circular Economy Data for Packaging along the Value Chain. Circular Economy of Plastics: From Plastics Recycling Towards Feedstock Transformation. 2025:186.
36. Glatz D, Stakemeier D, Grede S, Ziessow A, Böhm D, Glatz D, et al. Market-Retailers and Consumers.Springer. 2025: 167-208. [DOI:10.1007/978-3-031-78829-1_8]
37. Yang J. From Zero Waste to Material Closed Loop: Springer.2022. [DOI:10.1007/978-981-16-7683-3]
38. Setyaningrum R, Wismantoro Y. Supply Chain Waste Management Model: A Moderating Variable Between Sustainable Macro Ergonomics Process and Waste Management.Preprints. 2024:2024100443. [DOI:10.20944/preprints202410.0443.v1]
39. Norton TA, Ayoko OB, Ashkanasy NM. A socio-technical perspective on the application of green ergonomics to open-plan offices: A review of the literature and recommendations for future research. Sustainability. 2021;13(15):8236. [DOI:10.3390/su13158236]
40. Thomas A, Ma S, Rehman AU, Muthuswamy S. Ergoecology factors influencing healthy and sustainable workplace in healthcare organisation. Sustainability. 2023;15(20):14669. [DOI:10.3390/su152014669]
41. Thatcher A. Green ergonomics: definition and scope. Ergonomics. 2013;56(3):389-98. [DOI:10.1080/00140139.2012.718371] [PMID]
42. Pilczuk D, Barefield K. Green ergonomics: Combining sustainability and ergonomics. Work. 2014;49(3):357-61. [DOI:10.3233/WOR-141869] [PMID]
43. Rathore B, Gupta R. Do green ergonomics practices have an impact on sustainable performance? Comput Ind Eng. 2025;201:110854. [DOI:10.1016/j.cie.2024.110854]
44. Kuzmenko A, Filippova L, Nikitina A, editors. Origin and evolution of digital ergo-ecology in the conditions of socio-technogenic development of the world. AIP Conf Proc. 2025. [DOI:10.1063/5.0259607]
45. García-Acosta G, Saravia Pinilla MH, Riba i Romeva C. Ergoecology: evolution and challenges. Work. 2012;41(S1):2133-40. [DOI:10.3233/WOR-2012-1017-2133] [PMID]
46. Saravia-Pinilla MH, Daza-Beltrán C, García-Acosta G. A comprehensive approach to environmental and human factors into product/service design and development. A review from an ergoecological perspective. Appl Ergon. 2016;57:62-71. [DOI:10.1016/j.apergo.2015.11.007] [PMID]
47. García-Acosta G, Pinilla MHS, Larrahondo PAR, Morales KL. Ergoecology: fundamentals of a new multidisciplinary field. Theo Issues Ergon Sci. 2014;15(2):111-33. [DOI:10.1080/1463922X.2012.678909]
48. Hedge A, Rollings K, Robinson J, editors. "Green" ergonomics: Advocating for the human element in buildings. Proceedings of the Human Factors and Ergonomics Society Annual Meeting; 2010. [DOI:10.1037/e578702012-003]
49. Hanson MA. Green ergonomics: challenges and opportunities. Ergonomics. 2013;56(3):399-408. [DOI:10.1080/00140139.2012.751457] [PMID]
50. Sukapto P, Gita GG, Amanda G, Liauw J, Gunawan M. Implementation of Green Ergonomics to Improve Work Environment Conditions by Using the Sustainable Work Index (SWI) in the Shoe Manufacturing Industry. JImprosci. 2025;2(6):383-92. [DOI:10.62885/improsci.v2i6.844]
51. Grassian VH. When size really matters: Size-dependent properties and surface chemistry of metal and metal oxide nanoparticles. J Phys Chem C. 2008;112(47):18303-18313. [DOI:10.1021/jp806073t]
52. Varma RS. Greener approach to nanomaterials and their sustainable applications. Curr Opin Chem Eng. 2016;11:1-8.
53. Wiesner MR, Bottero JY. Environmental Nanotechnology : Applications and Impacts of Nanomaterials. McGraw Hill Professional.2017.
54. Ozin GA, Arsenault AC. Nanochemistry: A Chemical Approach to Nanomaterials. Cambridge: RSC. 2005.
55. Langer R. Drug delivery and targeting. Nature. 1998;392:5-10. [DOI:10.1038/32020]
56. Farokhzad OC, Langer R. Impact of nanotechnology on drug delivery. ACS Nano. 2009;3(1):16-20. [DOI:10.1021/nn900002m] [PMID]
57. Kataoka K, Harada A, Nagasaki Y. Block copolymer micelles for drug delivery. Adv Drug Deliv Rev. 2001;47(1):113-131. [DOI:10.1016/S0169-409X(00)00124-1] [PMID]
58. Mitragotri S, Burke PA, Langer R. Overcoming challenges in biopharmaceutical delivery. Nat Rev Drug Discov. 2014;13(9):655-672. [DOI:10.1038/nrd4363] [PMID] [PMCID]
59. Keller AA, McFerran S, Lazareva A, Suh S. Global life cycle releases of engineered nanomaterials. J Nanopart Res. 2013;15(6):1692. [DOI:10.1007/s11051-013-1692-4]
60. Colvin VL. The potential environmental impact of engineered nanomaterials. Nat Biotechnol. 2003;21(10):1166-1170. [DOI:10.1038/nbt875] [PMID]
61. Thatcher A, Milner K. Green ergonomics and green buildings. Ergon Des. 2014;22(2):5-12. [DOI:10.1177/1064804613516760]
62. Thomas A, Ma S, Rehman AU. Innovative Approach to Identify the Readiness Factors to Realize Green Ergonomics in Sustainable Service Organizations. Sustainability. 2024;16(14):6160. [DOI:10.3390/su16146160]
63. Edwards B, Naboni E. Green buildings pay: Design, productivity and ecology: Routledge. 2013. [DOI:10.4324/9780203082386]
64. Butlewski M, Broda M. How an Ergonomic Approach Supports Sustainability and ESG Goals: From Green Ergonomics to Sustainability Through Ergonomic Excellence. Sustainability. 2025;17(24):10893. [DOI:10.3390/su172410893]
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
