آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 13، شماره 3 - ( فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران 1404 )
جلد 13 شماره 3 صفحات 248-235 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Nikray A R, Vesali Naseh M R, Mohammadi A. An Analytical Perspective on Human Reliability Assessment and Human Error Risk Studies (2010–2023): Exploring the Role of Artificial Intelligence and Lights-Out Manufacturing. Iran J Ergon 2025; 13 (3) :235-248
URL: http://journal.iehfs.ir/article-1-1099-fa.html
URL: http://journal.iehfs.ir/article-1-1099-fa.html
نیکرای علیرضا، وصالی ناصح محمدرضا، محمدی عباس. تحلیلی بر مطالعات ارزیابی قابلیت اطمینان و تحلیل ریسک خطاهای انسانی با نگاهی بر گسترش هوش مصنوعی و کارخانه تاریک. مجله ارگونومی. 1404; 13 (3) :235-248
1- گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران
2- گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران & گروه مهندسی شیمی، مرکز تحقیقات ایمنی و حفاظت، دانشگاه قم، قم، ایران ،mohammadi.a@qom.ac.ir
2- گروه مهندسی شیمی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران & گروه مهندسی شیمی، مرکز تحقیقات ایمنی و حفاظت، دانشگاه قم، قم، ایران ،
چکیده: (2921 مشاهده)
اهداف: با پیچیدهترشدن سامانههای صنعتی و ورود فناوریهای تجهیزمحور، نقش انسان در ایمنی و کارایی سیستمها همچنان کلیدی باقی مانده است. این پژوهش با مرور مطالعات HRA در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳، به شناسایی و مقایسه روشهای تحلیلی مختلف، انطباق آنها با فناوریهایی نظیر هوش مصنوعی و کارخانه تاریک و استخراج شکافهای پژوهشی پرداخته است.
روش کار: با بهکارگیری کلیدواژههای تخصصی در پایگاههای علمی، بیش از ۲۳۰ پژوهش شناسایی شد که پس از حذف نتایج تکراری، ۱۸۰ مطالعه برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. مقالات از نظر روششناسی، صنایع هدف، کشور و مؤسسه مجری و مجلات منتشرکننده، بررسی و مقایسه شدند.
یافتهها:روشهای SHERPA، CREAM و Fuzzy Mathematics بیشترین کاربرد را در این مطالعات داشتهاند. ایالاتمتحده، چین و کره جنوبی بهعنوان کشورهای پیشرو شناخته شدند. تحلیل روشها نشان داد هیچ روش کیفی یا کمّیای بهتنهایی قادر نیست اهداف سهگانه HRA (شناسایی خطا، برآورد احتمال و طراحی کنترلها) را محقق کند. لذا، اتخاذ رویکرد ترکیبی SHERPA–TESEO با شناسایی و کنترل خطاها با روش SHERPA و برآورد سریع و بدبینانه احتمال خطا با روش TESEO، بهعنوان رویکردی کارآمد پیشنهاد شد. در نهایت، ده شکاف پژوهشی شناسایی و ارائه شد.
نتیجهگیری: رویکرد ترکیبی SHERPA–TESEO راهکاری عملیاتی برای دستیابی به اهداف سهگانه HRA است. باوجوداین، در محیطهای هوشمند و تولید بدون اپراتور، گذار از تحلیلهای ایستا به مدلهای پویا و دادهمحور ضروری است. این پژوهش بازنگری وظایف شناختی در SHERPA، بازتنظیم ضرایب اصلاحی در TESEO و ادغام با دادههای بلادرنگ و تعامل انسان با هوش مصنوعی را پیشنهاد میکند؛ تغییری که میتواند پیشبینی لحظهای ریسک خطا و مداخله بههنگام را تقویت کند.
روش کار: با بهکارگیری کلیدواژههای تخصصی در پایگاههای علمی، بیش از ۲۳۰ پژوهش شناسایی شد که پس از حذف نتایج تکراری، ۱۸۰ مطالعه برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. مقالات از نظر روششناسی، صنایع هدف، کشور و مؤسسه مجری و مجلات منتشرکننده، بررسی و مقایسه شدند.
یافتهها:روشهای SHERPA، CREAM و Fuzzy Mathematics بیشترین کاربرد را در این مطالعات داشتهاند. ایالاتمتحده، چین و کره جنوبی بهعنوان کشورهای پیشرو شناخته شدند. تحلیل روشها نشان داد هیچ روش کیفی یا کمّیای بهتنهایی قادر نیست اهداف سهگانه HRA (شناسایی خطا، برآورد احتمال و طراحی کنترلها) را محقق کند. لذا، اتخاذ رویکرد ترکیبی SHERPA–TESEO با شناسایی و کنترل خطاها با روش SHERPA و برآورد سریع و بدبینانه احتمال خطا با روش TESEO، بهعنوان رویکردی کارآمد پیشنهاد شد. در نهایت، ده شکاف پژوهشی شناسایی و ارائه شد.
نتیجهگیری: رویکرد ترکیبی SHERPA–TESEO راهکاری عملیاتی برای دستیابی به اهداف سهگانه HRA است. باوجوداین، در محیطهای هوشمند و تولید بدون اپراتور، گذار از تحلیلهای ایستا به مدلهای پویا و دادهمحور ضروری است. این پژوهش بازنگری وظایف شناختی در SHERPA، بازتنظیم ضرایب اصلاحی در TESEO و ادغام با دادههای بلادرنگ و تعامل انسان با هوش مصنوعی را پیشنهاد میکند؛ تغییری که میتواند پیشبینی لحظهای ریسک خطا و مداخله بههنگام را تقویت کند.
نوع مطالعه: مروری نظاممند |
موضوع مقاله:
سایر موارد
دریافت: 1404/5/13 | پذیرش: 1404/7/25 | انتشار الکترونیک: 1404/9/30
دریافت: 1404/5/13 | پذیرش: 1404/7/25 | انتشار الکترونیک: 1404/9/30
فهرست منابع
1. Habibi EA, Gharib SA, Mohammadfam I, Rismanchian M. Human error assessment and management among Isfahan oil refinery control room operators by SHERPA technique. J Health Syst Res. 2012;7(4):391-400. [Link]
2. Hayadokht S, Jozi SA, Mirzaebrahimtehrani M. Human health risk analysis in the health, safety, and environment using EFMEA & SHERPA integrated methods (case study: car seat production company). J Environ Dev. 2018;3(61):49-60. [Link]
3. Ramezanifar S, Ramezanifar E, Khadiv E, Salehi Sahlabadi A, Eskandari D. Namdari M. Applying the HEART technique to identify and assess the human error in the central railway traffic control room. J Health Safety Work. 2022;12(3):595-616. [Link]
4. Nikray AR, Vesali Naseh MR, Mohammadi A. Evaluation of reliability studies and human error risk analysis worldwide (2010-2023 time frame). 18th National Congress of Chemical Engineering of Iran, Tabriz, Iran. [Link]
5. Di Pasquale V, Miranda S, Iannone R. Riemma S. A simulator for human error probability analysis (SHERPA). Reliab Eng Syst Saf. 2015;139:17-32. [DOI: 10.1016/j.ress.2015.02.003]
6. Li Y, Zhu L. Risk analysis of human error in interaction design by using a hybrid approach based on FMEA, SHERPA, and fuzzy TOPSIS. Qual Reliab Eng Int. 2020;36(5):1657-1677. [DOI: 10.1002/qre.2652]
7. Chen S, Zhang L, Zhang L. A human reliability analysis methodology based on an extended Phoenix method for severe accidents in nuclear power plants: Qualitative analysis framework. Reliab Eng Syst Saf. 2021;214:107750. [DOI: 10.1016/j.ress.2021.107750]
8. Catelani M, Ciani L, Guidi G, Patrizi G. An enhanced SHERPA (E-SHERPA) method for human reliability analysis in railway engineering. Reliab Eng Syst Saf. 2021;215:107866 [DOI: 10.1016/j.ress.2021.107866]
9. Habibzadeh, H. Investigation and evaluation of human errors in controlling the solid fuel production process in an industry using the C-REAM method. J Standard Qual Manag. 2013;3(3):72-81. [Link]
10. Afshari D, Jafarzadeh Z, Mousavian asl Z, Jahani F. Identification and evaluation of human errors using human factor analysis and classification system based on fuzzy hierarchy theory: a case study in the cement industry. Occup Med. 2019;11(1):42-58. [DOI: 10.18502/tkj.v11i1.1777]
11. Borgheipour H, Monazami Tehrani G, Eskandari D, Golmohammadi MR, Mohammadfam I. Assessment of human error probability in emergency evacuation using HEPI method in offshore industry. J Occup Hyg Eng. 2018;5(2):28-38. [DOI: 10.21859/johe.5.2.28]
12. Ghavam M.A, Mazloumi A, Hosseini M.R. Identification and evaluation of human error in operation of electrical installations of Tehran Province Electricity Distribution Company using SHERPA technique. J Health Safety Work. 2019;9(4):363-380. [Link]
13. Akyuz E, Celik M, Akgun I, Cicek K. Prediction of human error probabilities in a critical marine engineering operation on-board chemical tanker ship: The case of ship bunkering. Saf Sci. 2018;110:102-109. [DOI: 10.1016/j.ssci.2018.08.002]
14. Nikray AR, Vesali Naseh MR, Mohammadi A. Identification and classification of human errors in occupational accidents in Japan based on the Koltz approach. Eighth International Conference on Safety and Health. Tehran, Iran. [Link]
15. Mohamadfam I, Nikoumaram H, Yousefi H, Pirhadi M. Assessment and management of human errors in emergency situations by HEPI method (case study: a Manufacturing industry). JSMJ. 2012;4(4):47-57. [Link]
16. Nikray AR, Vesali Naseh MR, Mohammadi A. Assessing the contribution of human error to major industrial accidents. 18th National Congress of Chemical Engineering of Iran, Tabriz, Iran. [Link]
17. Sujan MA, Embrey D, Huang H. On the application of human reliability analysis in healthcare: opportunities and challenges. Reliab. Eng. Syst. Saf. 2020;194:106189. [DOI: 10.1016/j.ress.2018.06.017]
18. Di Bona G, Falcone D, Forcina A, Silvestri L. Systematic human reliability analysis (SHRA): a new approach to evaluate Human Error Probability (HEP) in a nuclear plant. Int J Math Eng Manag Sci. 2021;6(1):345-362. [DOI: 10.33889/ijmems.2021.6.1.022]
19. Pan X, Lin Y, He C. A review of cognitive models in human reliability analysis. Qual Reliab Eng Int. 2017; 33(7):1299-1316. [DOI: 10.1002/qre.2111]
20. Laidoune A, Rahal Gharbi M. Analysis testing of sociocultural factors influence on human reliability within sociotechnical systems: the Algerian oil companies. J Health Safety Work. 2016;7(3):194-200. [DOI: 10.1016/j.shaw.2015.12.005]
21. Di Pasquale V, Iannone R, Miranda, Riemma S. An overview of human reliability analysis techniques in manufacturing operations: operations management. In MM Schiraldi (ed.), Operations Management. Rijeka, Croatia; 2013. [DOI: 10.5772/55065]
22. Petrillo A, Falcone D, De Felice F, De Zomparelli F. Development of a risk analysis model to evaluate human error in industrial plants and in critical infrastructures. Int J Disaster Risk Reduct. 2017;23:15-24. [DOI: 10.1016/j.ijdrr.2017.03.012]
23. Ghasemi M, Nasleseraji J, Hoseinabadi S, Zare M. Application of SHERPA to identify and prevent human errors in control units of petrochemical industry. Int J Occup Saf Ergon. 2013;19(2):203-209. [DOI: 10.1080/10803548.2013.11076979]
24. Rasmussen M, Laumann K. The evaluation of fatigue as a performance shaping factor in the Petro-HRA method. Reliab Eng Syst Saf. 2020;194:106187. [DOI: 10.1016/j.ress.2018.06.015]
25. Mandal S, Singh K, Behera R.K, Sahu S.K, Raj N, Maiti J. Human error identification and risk prioritization in overhead crane operations using HTA, SHERPA, and fuzzy VIKOR method. Expert Syst Appl. 2015;42(20):7195-7206. [DOI: 10.1016/j.eswa.2015.05.033]
26. Abílio Ramos M, López Droguett E, Mosleh A, Das Chagas Moura M. A human reliability analysis methodology for oil refineries and petrochemical plants operation: Phoenix-PRO qualitative framework. Reliability Reliab Eng Syst Saf. 2020;193:106672. [DOI: 10.1016/j.ress.2019.106672]
27. Torres Y, Nadeau S, Landau K, Classification and quantification of human error in manufacturing: A case study in complex manual assembly. Appl. Sci. 2021;11(2):749-813. [DOI: 10.3390/app11020749]
28. Primasari IA, KomdanY. Analysis of human reliability on work casting operators using Systematic Human Error Reduction and Prediction Approach (SHERPA). Proceedings of International Conference on Engineering Optimization and Management in Industrial Applications (ICEOMIA 2022). 2022. ]Link[
29. Chandler FT, Chang YHJ, Mosleh A, Marble JL, Boring RL, Gertman DI. Human reliability analysis methods selection guidance for NASA. Washington D.C, NASA/OSMA Technical Report; 2006. [Link]
30. Sujan M, Pickup L, Kaya G.K, Earl L, McCulloch P. What kinds of insights do Safety-I and Safety-II approaches provide? A critical reflection on the use of SHERPA and FRAM in healthcare. Saf Sci. 2024;173:106450. [DOI: 10.1016/j.ssci.2024.106450]
31. Alexander TM. A case-based human reliability assessment using HFACS for complex space operations. J Space Saf Eng. 2019;6(1):53-59. [DOI: 10.1016/j.jsse.2019.01.001]
32. Cassis D. Validation of the TESEO human reliability assessment technique for the analysis of aviation occurrences. Master’s Thesis. Milan: Politecnico University of Milan; 2017. [Link]
33. Anonymous. ISO 9001: 2015: Quality management systems–requirements. Switzerland, 2015. [Link]
34. Hou LX, Liu R, Chen Liu H, Jiang S. Two decades on human reliability analysis: A bibliometric analysis and literature review. Ann Nucl Energy. 2021;151:107969. [DOI: 10.1016/j.anucene.2020.107969].
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
