Iranian Journal of Ergonomics

fa اثربخشی مداخله آموزشی–ارگونومیک بر عوامل روانی–اجتماعی، اختلالات اسکلتی–عضلانی و بهره‌وری کارکنان اداری شبکه بهداشت: مطالعه‌ای نیمه‌تجربی Effectiveness of an Educational–Ergonomic Intervention on Psychosocial Factors, Musculoskeletal Disorders, and Productivity of Administrative Staff in the Health Network: A Quasi-Experimental Study ارگونومی شناختی Cognitive Ergonomics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: کارکنان اداری شبکه‌های بهداشت هم‌زمان در معرض عوامل روانی–اجتماعی نامطلوب و اختلالات اسکلتی–عضلانی ناشی از پوسچر کاری قرار دارند که می‌تواند بهره‌وری را کاهش دهد. هدف این مطالعه بررسی رابطه عوامل روانی–اجتماعی و اختلالات اسکلتی–عضلانی با بهره‌وری کارکنان اداری شبکه بهداشت و درمان و ارزیابی اثربخشی مداخله آموزشی–ارگونومیک بر این شاخص‌ها بود. روش کار: این پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون در سال ۱۴۰۳ بر روی ۱۵۰ نفر از کارکنان اداری شبکه بهداشت و درمان شهرستان بهبهان انجام شد. داده‌ها با پرسشنامه عوامل روانی–اجتماعی کپنهاگن (COPSOQ III)، پرسشنامه بهره‌وری هرسی و گلداسمیت (ACHIEVE) و پرسشنامه نوردیک اختلالات اسکلتی–عضلانی (NMQ) جمع‌آوری شد. پوسچر کاری با چک‌لیست ROSA در زیرنمونه ۱۵ نفره ارزیابی گردید. مداخله آموزشی–ارگونومیک طی سه ماه (اردیبهشت تا تیر ۱۴۰۴) در قالب جلسات گروهی شامل مهارت‌های ارتباطی، مدیریت استرس، انگیزش، حمایت اجتماعی و اصول ارگونومی اجرا شد. تحلیل داده‌ها با SPSS-26 و آزمون‌های مرتبط انجام گرفت (سطح معنی‌داری ۰٫۰۵). یافته‌ها: بین نمره کل عوامل روانی–اجتماعی و بهره‌وری کل رابطه مثبت و معنادار مشاهده شد r=0.633)، (p<0.01 و اختلالات اسکلتی–عضلانی با برخی ابعاد بهره‌وری رابطه منفی معنادار داشت.  (p<0.05) پس از مداخله، اغلب ابعاد عوامل روانی–اجتماعی و بهره‌وری به‌طور معناداری بهبود یافتند (p<0.001) و نمره کل بهره‌وری افزایش چشمگیر نشان داد (۲٫۸۲ به ۴٫۰۳؛ . (d=1.51 همچنین اختلالات اسکلتی–عضلانی کاهش معنادار داشت (۵٫۳۶ به ۴٫۲۴؛. ( p<0.001 تغییر معناداری در نمره ROSA مشاهده نشد. (p=0.640) نتیجه‌گیری: مداخله آموزشی–ارگونومیک می‌تواند با بهبود عوامل روانی–اجتماعی محیط کار و کاهش اختلالات اسکلتی–عضلانی، بهره‌وری کارکنان اداری شبکه بهداشت را ارتقا دهد. انجام مطالعات آینده با گروه کنترل و پیگیری بلندمدت توصیه می‌شود.</div> Background and Objectives: Office staff in health networks are exposed to adverse psychosocial factors and work-related musculoskeletal disorders (WMSDs) associated with improper working posture, which may reduce productivity. This study aimed to examine the relationships between psychosocial factors and WMSDs with productivity among administrative staff of a health network and to evaluate the effectiveness of an educational–ergonomic intervention on these outcomes. Method: This quasi-experimental pretest–posttest study was conducted in 2024–2025 among 150 administrative employees of the Behbahan health network. Data were collected using the Copenhagen Psychosocial Questionnaire (COPSOQ III), the Hersey and Goldsmith ACHIEVE productivity questionnaire, and the Nordic Musculoskeletal Questionnaire (NMQ). Working posture was assessed using the Rapid Office Strain Assessment (ROSA) checklist in a random subsample (n=15). A three-month educational–ergonomic intervention (May–July 2025) was delivered in small groups and covered effective communication/teamwork, stress management, motivation/organizational commitment, social support, and ergonomic principles/healthy work behaviors. Data were analyzed in SPSS-26; statistical significance was set at 0.05. Results: Overall psychosocial score was positively correlated with total productivity (r=0.633, p<0.01). WMSDs showed significant negative correlations with selected productivity dimensions (p<0.05). After the intervention, psychosocial dimensions and overall productivity improved significantly (p<0.001), with a marked increase in total productivity (2.82 to 4.03; Cohen’s d=1.51). WMSDs decreased significantly (5.36 to 4.24; p<0.001). No significant change was observed in ROSA score (p=0.640). Conclusion: The educational–ergonomic intervention improved workplace psychosocial conditions and reduced musculoskeletal complaints, resulting in higher productivity among administrative staff in the health network. Controlled studies with longer follow-up are recommended.   عوامل روانی–اجتماعی؛ اختلالات اسکلتی–عضلانی؛ ارگونومی؛ بهره‌وری؛ کارکنان اداری Ergonomics, Musculoskeletal Diseases, Occupational Health, Workplace, employee productivity. 0 0 http://journal.iehfs.ir/browse.php?a_code=A-10-7545-1&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Mohammadi عباس محمدی abbas74311@yahoo.com 100319475328460019291 100319475328460019291 No Department of Occupational Safety and Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه مهندسی ایمنی و بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Leila Aghaei لیلا آقائی lei.aghaei@gmail.com 100319475328460019292 0009-0008-7889-5197 Yes Department of Occupational Safety and Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه مهندسی ایمنی و بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Marzieh Sadeghian مرضیه صادقیان marz.sadeghian@gmail.com 100319475328460019293 100319475328460019293 No Department of Occupational Safety and Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran گروه مهندسی ایمنی و بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Mohammad Sadegh Loeloe محمد صادق لؤلؤ mslbiostat@gmail.com 100319475328460019294 100319475328460019294 No Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی، یزد، ایران