Iranian Journal of Ergonomics

fa بررسی ارتباط وضعیت ماکروارگونومی با شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی و پیامدهای استرس شغلی در بیمارستان‌های آموزشی- درمانی ارومیه An Assessment of Association Between Macro-ergonomics Status and Employees’ Prevalence of Musculoskeletal Disorders and Job Stress Outcomes in Urmia Educational and Medical Hospitals سایر موارد Other Cases پژوهشي Research زمینه و هدف: ماکروارگونومی نگرشی فنی-اجتماعی است که به طراحی سازمانی، سیستم کار و طراحی تعامل‌های انسان-ماشین، انسان-محیط و انسان-شغل می‌پردازد. بررسی‌ها نشان می‌دهد شرایط ماکروارگونومی محیط کار می‌تواند تأثیر نامطلوبی بر سلامتی کارکنان داشته باشد. در این میان، کارکنان بیمارستان‌ها با استرس شغلی فراوانی مواجه می‌شوند و شیوع اختلالات اسکلتی–عضلانی در آنها زیاد است؛ از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط وضعیت ماکروارگونومی با شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی و پیامدهای استرس شغلی در بیمارستان‌های آموزشی-درمانی ارومیه انجام شد. روش کار: این مطالعه از نوع مقطعی–توصیفی است که ۳۵۰ نفر از کارکنان پنج بیمارستان را به‌ صورت تصادفی انتخاب شدند و در این مطالعه شرکت کردند. برای جمع‌ آوری داده‌ها از سه پرسشنامه ماکروارگونومی، نوردیک و پیامدهای استرس شغلی استفاده شد. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از آمار توصیفی و آزمون آماری کای دو تجزیه ‌و تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌های این مطالعه نشان ‌داد از ۳۵۰ شرکت‌کننده ۲۱۷ نفر (۶۲ درصد) زن  و ۱۶۸ نفر (۴۸ درصد) پرستار بودند. میانگین سنی آنها (۸/۱۳±) ۳۶/۶۳ و میانگین سابقه کاری‌ (۷/۶۵ ±) ۱۱/۵۳ سال بود. نتایج آزمون ANOVA نشان داد وضعیت ماکروارگونومی به‌طور معنی‌داری در بیمارستان‌ها متفاوت بود و بیمارستان ۱ وضعیت مطلوب‌تری داشت. بیشترین میزان علائم اختلالات اسکلتی-عضلانی در ناحیه گردن (۷۵/۷ درصد) و نشیمن و کمر (۷۳/۷ درصد) گزارش شد. میانگین نمره پیامدهای استرس شغلی شرکت‌کنندگان نیز پایین‌ تر از حد مطلوب بود. وضعیت ماکروارگونومی با اختلالات اسکلتی-عضلانی و پیامدهای استرس شغلی ارتباط معنی‌داری داشت. نتیجه گیری: بر اساس یافته‌های مطالعه حاضر می‌توان نتیجه گرفت شرایط ماکروارگونومیکی محیط کار تأثیر فراوانی در بروز اختلالات اسکلتی-عضلانی و پیامدهای استرس شغلی دارد؛ بنابراین به‌منظور کاهش اختلالات اسکلتی-عضلانی و استرس شغلی باید برنامه‌های مداخله‌ای سازمانی و اجرای برنامه‌های آموزش ماکروارگونومی باهدف تغییر و بهبود شرایط محیط کار در بیمارستان‌ها صورت گرفت. Background and Objectives: Macro Ergonomics is a socio-technical approach that deals with organizational, and work system design, as well as the design of human-machine, human-environment, and human-job interactions. Researches show that workplace macroeconomic’ conditions have undesirable effects on employees’ health, and hospital staff experience high levels of occupational stress and high prevalence of musculoskeletal disorders. This study aimed to investigate the relation between macroeconomic’ condition and prevalence of musculoskeletal disorders as well as outcomes of job stress among employees of hospitals affiliated to Urmia University of Medical Sciences. Methods: This study was a descriptive cross-sectional study and 350 employees who randomly were selected from 5 hospitals participated in this study. Macro-ergonomic, Nordic and job stress outcomes questionnaires were used for data collection. Descriptive statistics, ANOVA and Chi-square tests were applied for data analysis. Results: The findings of the present study indicated that out of 350 participants 217 (62%) were female and 168 were nurses (48%). Their mean age was 36.63 (±8.13) years and their average work experience was 11.53 (±7.65) years. The results of ANOVA test showed that the status of macro-ergonomics was significantly different in hospitals and hospital 1 had favorable condition. The majority of musculoskeletal disorder symptoms were reported in the neck (75.7%), hip, and waist (73.7%). The average score of job stress outcomes for the participants was lower than favorable limit. Macro-ergonomic’ conditions had significant associations with musculoskeletal disorders and job stress’ outcomes. Conclusion: Based on the results of the current study, macro-ergonomic conditions had significant effects on musculoskeletal disorders and job stress outcomes. Interventional efforts should focus on organization and developing macro-ergonomic training programs to reduce musculoskeletal disorders and job stress and improve job conditions in hospitals. بیمارستان, اختلالات اسکلتی-عضلانی, استرس شغلی, ماکروارگونومی Macro ergonomics, Hospitals, Musculoskeletal disorders, Job stress, Macroergonomic 40 51 http://journal.iehfs.ir/browse.php?a_code=A-10-1705-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Hassanzadeh پریسا حسن زاده parisa.hassanzadeh12@gmail.com 10031947532846009782 10031947532846009782 No Master in Ergonomics, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد ارگونومی، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم‌ پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Abolfazl Ghahramani ابوالفضل قهرمانی ghahramani.a@gmail.com 10031947532846009783 10031947532846009783 Yes Assistant Professor of Occupational Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم‌ پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Iraj Mohebbi ایرج محبی mohebbi_iraj@yahoo.co.uk 10031947532846009784 10031947532846009784 No Social Determinants of Health Research Center, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم‌ پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران