1- گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران ، h.salmanzadeh@kntu.ac.ir
2- گروه مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران
چکیده: (943 مشاهده)
زمینه و هدف: اختلالات اسکلتیـعضلانی کمر از مشکلات مهم صنعت ساختمان بوده و عمدتاً ناشی از بارهای بیومکانیکی هستند که به کمر وارد میشوند. مطالعات پیشین در تخصیص فعالیت، بیشتر بر کاهش حداکثر ریسک فیزیکی و در برخی موارد روانی تمرکز داشته و شاخصهای ارگونومیکی را عمدتاً با روشهای کیفی یا نیمهکمی سنجیدهاند. با این حال، عدالت در توزیع ریسک و زمان کار کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از این رو، این پژوهش با هدف ارائه مدلی برای توزیع عادلانه آن و زمان کار انجام شده است. ارائه چنین مدلی از دید ماکروارگونومی باعث افزایش انگیزه پرسنل شده و از تنشهای ناشی از احساس نابرابری در محیط کار جلوگیری میکند.
روش کار: این مطالعه با طراحی مقطعی و رویکرد مدلسازی ریاضی انجام شد. دادههای وضعیت بدنی و نیروی اعمالی ۴ کارگر ساختمانی در ۹ وظیفه گردآوری و با استفاده از نرمافزار 3DSSPP نیروهای فشاری وارد بر ناحیه لومبار تعیین شد. سپس با مدل ماینز دورتموندر دوزیس (MDD)، ریسک کمی ناشی از شدت نیرو و مدت مواجهه محاسبه و مدلی ریاضی برای تخصیص عادلانه فعالیتها توسعه یافت.
یافتهها: اجرای مدل برنامهریزی درجهدوم آمیخته با اعداد صحیح نشان داد که با تخصیص قابلتقسیم وظایف، ریسک تجمعی کمر و زمان مواجهه استاتیکی هر کارگر بهترتیب ۵۱38 نیوتون ساعت(کمتر از کران مجاز ۵۵۰۰) و ۱٫۵۷۵ ساعت است. نزدیک بودن تابع هدف به صفر نیز نشاندهنده برابری در توزیع ریسک و زمان کار میباشد.
نتیجهگیری: مدل پیشنهادی ضمن حفظ محدودیتهای عملیاتی، عدالت ارگونومیک را بهبود داده و میتواند بهعنوان ابزار تصمیمگیری و با هدف حفاظت از ناحیه لومبار کمر بهکار گرفته شود
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اختلالات اسکلتی-عضلانی دریافت: 1405/5/23 | پذیرش: 1405/7/10 | انتشار الکترونیک: 1405/7/10