fa تأثیر مؤلفه‌های بیوفیلیک بر شادی ساکنان مجتمع‌های مسکونی: نقش میانجی کاهش استرس سایر موارد Other Cases پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span b="" nazanin="" style="font-family:">زمینه و هدف</span></b><b>:</b> <span b="" nazanin="" style="font-family:">شهرنشینی سریع در ایران موجب افزایش فاصله ساکنان از طبیعت و کاهش سلامت روان شده است. فرضیه بیوفیلیا نشان می‌دهد که مواجهه با عناصر طبیعی می‌تواند به بازسازی روان‌شناختی کمک کند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر مؤلفه‌های بیوفیلیک بر شادی ساکنان مجتمع‌های مسکونی و شناسایی مؤثرترین عناصر طبیعی انجام شد</span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش‌شناسی</span></b><b>:</b> <span b="" nazanin="" style="font-family:">پژوهش حاضر توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی بر روی </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۱۲۰</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نفر از ساکنان مجتمع مسکونی بینالود مشهد به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انجام شد. داده‌ها با پرسشنامه محقق‌ساخته (</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۳۳</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> گویه) با پایایی </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۰.۸۸</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و روایی </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۰.۸۷</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> جمع‌آوری و از طریق همبستگی پیرسون، رگرسیون و تحلیل مسیر تحلیل شدند. تحلیل عاملی اکتشافی</span> (KMO = 0.85) <span b="" nazanin="" style="font-family:">روایی سازه را تأیید کرد</span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها</span></b><b>:</b> <span b="" nazanin="" style="font-family:">نور طبیعی مؤثرترین مؤلفه (</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۴۰</span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">) </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">شناسایی شد. فضای بیرونی نسبت به محوطه درونی، رضایت (</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">7/%46</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در مقابل </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">3/23</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">%) و شادی (</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">8/50</span> <span b="" nazanin="" style="font-family:">% در مقابل </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۲۰</span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" nazanin="" style="font-family:">) </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">بیشتری ایجاد کرد. مؤلفه‌های بیوفیلیک </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۵۶</span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از واریانس رضایت را تبیین کردند</span> (R&sup2; = 0/56) <span b="" nazanin="" style="font-family:">و گیاهان</span> (&beta; = 0/42)<span b="" nazanin="" style="font-family:">، نور طبیعی</span> (&beta; = 0/35) <span b="" nazanin="" style="font-family:">و مناظر طبیعی</span> (&beta; = 0/28) <span b="" nazanin="" style="font-family:">پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار بودند. همبستگی قوی بین فضای سبز و شادی وجود داشت</span> (r = 0/58) <span b="" nazanin="" style="font-family:">و کاهش استرس </span><span b="" nazanin="" style="font-family:">۵۲</span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">٪</span><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از تأثیر بیوفیلیک بر شادی را میانجی‌گری کرد</span>.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری</span></b><b>:</b> <span b="" nazanin="" style="font-family:">مؤلفه‌های بیوفیلیک به‌ویژه نور طبیعی، گیاهان و مناظر طبیعی، از طریق کاهش استرس، شادی و نشاط ساکنان را افزایش می‌دهند. بازنگری در طراحی مسکن ایران با تأکید بر نورگیری بهینه و توسعه فضاهای سبز عمومی ضروری است. این یافته‌ها لزوم تلفیق اصول طراحی بیوفیلیک در برنامه‌ریزی مجتمع‌های مسکونی معاصر ایران را مورد تأکید قرار می‌دهد</span>.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b>Background and Objective: </b>Rapid urbanization in Iran has increasingly alienated residents from nature, raising concerns about declining mental health. The biophilia hypothesis suggests that exposure to natural elements can restore psychological well-being. This study aimed to investigate the impact of biophilic components on happiness in residential complex residents and identify the most effective natural elements.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b>Methods: </b>This descriptive-survey study employed a quantitative approach with 120 residents of the Binalood residential complex in Mashhad, selected through cluster random sampling. Data were collected using a researcher-developed questionnaire (33 items) with good reliability (Cronbach&#39;s alpha = 0.88) and content validity (CVI = 0.87). Exploratory factor analysis confirmed construct validity (KMO = 0.85). Data were analyzed using Pearson correlation, regression, and path analysis.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b>Results: </b>Natural light was identified as the most effective component (40%). The exterior space generated greater satisfaction (46.7% vs. 23.3%) and happiness (50.8% vs. 20.0%) than the interior courtyard. Biophilic components explained 56% of satisfaction variance (R&sup2; = 0.56), with plants (&beta; = 0.42), natural light (&beta; = 0.35), and natural views (&beta; = 0.28) as significant predictors. A strong positive correlation was found between green space use and happiness (r = 0.58). Path analysis revealed that stress reduction mediated 52% of the biophilic effect on happiness.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span calibri="" style="font-family:"><b>Conclusion: </b>Biophilic components, particularly natural light, plants, and natural views, significantly enhance happiness and vitality through stress reduction. Revising Iranian housing design with emphasis on optimal natural lighting and developing public green spaces is essential. These findings highlight the need to integrate biophilic design principles in contemporary Iranian residential complexes.</span></span></span> طراحی بیوفیلیک, شادی, نشاط, سلامت روان, مجتمع مسکونی Biophilic Design, Happiness, Vitality, Mental Health, Residential Complex 0 0 http://journal.iehfs.ir/browse.php?a_code=A-10-7568-1&slc_lang=fa&sid=1 Helia Sareminia هلیا صارمی‌نیا hla.saremi@gmail.com 100319475328460019798 100319475328460019798 No Department of Architecture, Faculty of Architecture and urbanism, Imam Khomeini International University (IKIU), Qazvin, Iran گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران Mahdi Zandieh مهدی زندیه Zandieh@arc.ikiu.ac.ir 100319475328460019799 100319475328460019799 Yes Department of Architecture, Faculty of Architecture and urbanism, Imam Khomeini International University (IKIU), Qazvin, Iran گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران